UYKU BOZUKLUKLARI

July 7, 2016

 

Uyku, vücudun enerjisini korumak, normal süreçlerini yeniden kurmak, fiziksel büyümeyi teşvik etmek ve zihinsel gelişmeyi desteklemek için bir fırsattır. Yetersiz uykunun en tanınmış sonucu gündüz uykusuzluğudur. Bununla birlikte, çocuklarda uyku hali genelde sinirlilik, davranış problemleri, öğrenme güçlükleri, akademik performansta düşme ve gençlerde motorlu araç kazaları olarak kendini gösterir. Normal yaşla ilişkili değişikliklerden önemli uyku bozukluklarını ayırt etmek zor olabilir ve tedavi gecikebilir.  Uyku, yaşamın ilk birkaç yılında önemli ölçüde değişir ve fiziksel olgunlaşma ve gelişim ile paralellik gösterir. Yenidoğanlar parçalanmış bir uyku-uyanma ritmine ve toplamda daha çok uyku süresine sahiptirler. Beş aylıktan itibaren, bebekler daha uzun süre uyuyabilirler. Buna ek olarak, emziren bebekler daha sık uyanır, daha sık uyanır ve toplam uyku süreleri kısalır. Çocuklardaki uyku davranışındaki büyük değişim, kültürel veya genetik farklılıklara ikincil olabilir; bununla birlikte, bazı genel eğilimler vardır.

Uyurgezerlik, uykuda konuşma, konfüzyonel uyanma, uyku terörü ve kabus görme gibi parasomniler çocukların % 50'sini etkiler. Uykuya eşlik eden ve genellikle uyku-uyanıklık geçişleri sırasında ortaya çıkan istenmeyen olaylar olarak tanımlanırlar. Buna ek olarak, karmaşık, uyanıklık benzeri, çocuğun bir şeye niyetlendiği gibi görünen ancak çevresi ile etkileşimsiz bir aktivitesi vardır. Ek olarak, konfüzyon, otomatik davranışlar, uyanmada güçlük, unutkanlık ve bu olaylardan sonra hızlı bir şekilde uykuya devam edilir.

Uyurgezerlik, uykuda konuşma, konfüzyonel uyarılar ve uyku terörü gibi parasomnilerin çoğu yavaş dalga uykusu (nonREM) sırasında uyku döneminin ilk yarısında ortaya çıkar; çocuklar tipik olarak gece olanları hatırlamazlar. Buna karşın, kabuslar tipik olarak hızlı göz hareket uykusu sırasında uyku döneminin son yarısında ortaya çıkar ve çocuk olayı hatırlayabilir. Gece nöbetlerinin semptomları ve zamanlaması parasomnilere benzeyebilir bu açıdan çocukların Epilepsi ve nöbet açısından değerlendirilmesi gerekmektedir. Genetik olarak yatkın bireyler, parasomnilerin gelişimine katkıda bulunan faktörlere daha duyarlıdır. Bu faktörler, yetersiz uyku ve uykudan kısmi uyanışa neden olan bozuklukları içerir. Diğer tetikleyiciler huzursuz bacak sendromu, gastroözofageal reflü hastalığı, zorla uyanma ve bazı ilaçlardır.

​Parasomniler genellikle ergenlik döneminde kendiliğinden düzelir; bununla birlikte, kişilerin % 4'ünde tekrar eden olaylar olacaktır. Tedavide amaç; tetikleyici faktörlerin azaltılması ve toplam uyku süresinin uzatılmasına yöneliktir. Ebeveynler güvenlik tedbirleri konusunda bilgilendirilmelidir. (Örn. Kapıları ve pencereleri kilitlemek, hareket alarmları kullanmak, zemini oyuncaklardan temizlemek, yatağı zemine yerleştirmek gibi)

 

Gece Terörü (Night Terror): Gece korkuları ve konfüzyonel uyanmalar, çocukların % 17' sini etkiler ancak en sıklıkla küçük çocuklar ve anaokul çocuklarında görülür. Belirtiler, yatakta kalan çocuğun inlemesinden veya sessiz ağlamadan, odadan kaçmaya yönelik girişimlerin eşlik ettiği aşırı heyecana kadar değişir.  Episodlar 1 saate kadar sürebilir, ancak genellikle dakika içinde düzelir. Etkilenen çocuklar genellikle daha sonra olayları hatırlamazlar ya da az hatırlar.

Uyurgezerlik: Çocukların % 40'ında uyurgezerlik yaşamları boyu en az bir defa görülse de, sadece % 2-3'ü etkilenir, 10 yaş civarında sıklığı pik yapar. Episodlar, birkaç dakika süren sessiz yürümelerden oluşur; bu yürümeler, ebeveynlerin odasına dolaşmak veya uygun olmayan yerlerde idrar yapmak gibi yarı amaçlı etkinlikler içerebilir. Uyurgezerlik yapan çocuklar, tanıdıkları ev ortamlarında nadiren ciddi yaralanmalara maruz kalırlar. Ancak çocuklar evden ayrıldıklarında veya alışılmadık bir ortamda yatarken yaralanma riski artar.

Kabus/Karabasan (Nightmare): REM uykusudan görülür ve korkutucu bir rüyadan uyanıştan kaynaklandığı düşünülür. Uyandıktan sonra ajitasyon önemli oranda görülür ama aslında çocuk uyanmıştır ve ailesinin tesellisiyle sakinleşir. Çocuğun olanları hatırlaması, kabusları gece teröründen ayırır. Kabuslar, yaygın olarak genellikle, REM döneminde (gece uykusu döneminin ikinci yarısında) ortaya çıkar. Kabuslar çocukluk döneminde yaygındır ve okul çağındaki çocukların yarısından fazlasına görülür, ancak çocukların yalnızca % 3'ü haftada bir defadan fazla kabus görür.

Konfüzyonel uyanmalar: Parasomnilerin en hafif şekli olan konfüzyonel uyanmalar, gece uykusundan ya da gündüz şekerlemelerinden uyanma veya uyanıklık tepkileri sırasında ortaya çıksın, yineleyici şaşkınlık ve bu şaşkınlık sırasında ortaya çıkan davranışlardır. 

Please reload

Son yazılar

Please reload

Yeni yazılarımızdan haberdar olmak için mail adresinizi giriniz

Etiketlere göre arama

  • Black Facebook Icon
  • Black Twitter Icon
  • Black YouTube Icon
  • Siyah Instagram Simge

© 2019