Travma Nedir?


Travma, bir kişinin acı verici bir duruma karşı duygusal bir tepkisidir. İnsanların çok azı herhangi bir travmayla karşılaşmadan hayatlarını sürdürebilir. Sıradan zorluklardan farklı olarak, travmatik olaylar; hayata karşı ciddi bir tehdit oluşturan-bedensel yaralanmalar veya ölüm gibi- ve kişinin kontrolünün ötesinde hissettiği, ani ve öngörülemez olmaya eğilimli durumlardır. En önemlisi, olaylar, kişinin, dünyadaki güvenlik duygusunu baltaladığı ve her an bir felaketin olabileceği duygusunu oluşturduğu ölçüde travmatiktir. Çocuklukta ebeveyn kaybı, araba kazaları, fiziksel şiddet, cinsel saldırı, askeri savaş yaşantıları ve sevilen birinin ani kaybı yaygın görülen travmatik olaylardır.


Travma Çeşitleri

  • Akut Travma, tek seferlik bir olayın hemen ardındaki yoğun sıkıntıyı yansıtır ve oluşan tepki kısa sürelidir. Yaygın örnekler arasında; araba kazası, fiziksel ya da cinsel saldırı, veya sevilen birinin ani ölümü gelebilir.

  • Kronik travma, tekrarlayan ya da uzun süren zarar verici olaylardan kaynaklanabilir. Süreğen zorbalık, ihmal, istismar (duygusal, fiziksel veya cinsel) ve aile içi şiddete tepki olarak gelişebilir.

  • Kompleks travma, kaçma olasılığının olmadığı, tekrarlayan veya çoklu travmatik olayların yaşanmasından kaynaklanabilir. Kapana kısılmışlık hissi, bu yaşantının bir özelliğidir. Diğer travma türleri gibi, dünyadaki güvenlik duygusunu baltalayabilir ve tehdit olasılığına karşı aşırı tetikte olmaya ve sürekli olarak (ve yorucu!) çevrenin izlenmesine neden olabilir.

  • İkincil veya dolaylı travma, diğer insanların acılarına şahit olmaktan kaynaklanır. Özellikle doktorlar, ilk yardım ekipleri, emniyet görevlileri ile yaralanma ve kargaşaya müdahale etmesi gereken meslekteki kişilerde görülebilir. Zamanla, bu tür bireyler kendilerini acı verici bir durum yaşamaktan korumak için diğer insanlara duygusal yatırım yapmaktan kaçındıkları bir durum olan merhamet yorgunluğu riski altındadır.

  • Olumsuz Çocukluk Yaşantıları (OÇY), çocukların etkili başa çıkma becerilerini geliştirmeden önce, büyürken doğrudan deneyimledikleri ya da tanık oldukları çok çeşitli zorlayıcı durumları kapsar. OÇY’ler normal gelişim sürecini bozabilir ve duygusal yaralanmalar yetişkinliğe kadar sürebilir. Bir ebeveynin kaybı, ihmal, duygusal, fiziksel veya cinsel istismar ve boşanma; olumsuz çocukluk yaşantılarının yaygın türleri arasındadır.


Çeviri kaynak: https://www.psychologytoday.com/ca/basics/trauma

36 görüntüleme