Panik Bozukluk ve Agorafobi

Güncelleme tarihi: 18 Ara 2021


Panik bozukluk tekrar eden ve beklenmeyen panik atakların varlığı olarak tanımlanır. Panik atakta; çarpıntı, kalbin hızlı atması, terleme, titreme, nefes alıp verirken boğuluyor gibi hissetme, göğüste ağrı veya sıkışma, bulantı, karın ağrısı, baş dönmesi, bayılacak gibi olma, titreme, ateş basması, uyuşma, gerçekdışı hissetme, kişinin kendine yabancılaşması, kontrolü kaybetme veya delirme korkusu ve ölüm korkusu gibi belirtiler eşlik eder. Panik atak geçiren kişi bir daha panik atak geçireceğinden ve onun sonuçlarından sürekli bir kaygı duyar. Kişi, panik atak geçirebileceğini düşündüğü ortamlardan ya da etkinliklerden genelde uzak durmaya çalışır.


Panik bozukluğuna, sıklıkla agorafobi de eşlik etmektedir. Agorafobi, kişinin panik nöbetleri geçirebileceği ya da kaçabilmesinin zor olduğu ortamlarda bulunma korkusudur. Örneğin; kapalı alanlarda bulunma (mağaza, sinema vs.), açık alanlarda bulunma (otopark, köprü vs.), sırada bekleme, kalabalık yerlerde olma, tek başına evde kalma gibi durumlardan kişi kaçınabilir ya da bu durumlarda yoğun kaygı duyabilir.

Panik bozukluğu ve agorafobi; genetik faktörler, fiziksel hastalık, günlük yaşamdaki sıkıntılar veya yeni sorumluluklar gibi stres unsurlarının yoğun olduğu zamanlarda ortaya çıkabilir ya da tetiklenebilir. Kalpte çarpıntı gibi fiziksel bir uyaranın yanlış yorumlanması ile panik atak oluşabilir. Bu durum sonrası kişide “beklenti anksiyetesi”nin yani panik atak geçireceğine dair korkular oluşabilir ve kişi bu tür durumlardan/ortamlardan kaçınmaya başlayarak agorafobi geliştirebilir.2

Panik bozukluk ve agorafobi sonucunda kişi hayatının birçok bölümünü kısıtlamış, birçok ortamdan uzaklaşmış olur. Kaygı ve korku halinin yoğun olması, hayatının kısıtlanması, bu rahatsızlıklara ek olarak da kişide depresyon geliştirebilir.2

Yapılan araştırmalar, panik bozukluğu ve agorafobinin tedavisinde Bilişsel Davranışçı Terapi’nin %85-90 oranında fayda sağladığını göstermektedir. Terapiden 1 yıl sonra gerçekleştirilen araştırmalarda ise iyileşme halinin korunduğu/devam ettiği görülmektedir.2

Panik bozukluk ve agorafobinin Bilişsel Davranışçı Terapi'si; kas gevşemesi, maruz bırakma, nefes egzersizi, psikoeğitim, düşünce çalışmaları ve beceri eğitimleri gibi tedaviler içermektedir.


Kaynaklar

1Amerikan Psikiyatri Birliği. (2013). Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı, Beşinci Baskı (DSM-5), Tanı Ölçütleri Başvuru Elkitabı’ndan, çev. Köroğlu E, Hekimler Yayın Birliği, Ankara

2Leahy, R. L. & Holland, S. J. (2009), Depresyon ve Anksiyete Bozukluklarında Tedavi Planları ve Girişimleri, çev. Türkçapar H. & Köroğlu E., Hekimler Yayın Birliği, Ankara


88 görüntüleme