OTİZM VE ÇEVRESEL FAKTÖRLER

June 1, 2018

 

Otizm spektrum bozukluğu, sosyal etkileşim ve iletişim bozukluğu ile kısıtlı ve tekrarlayıcı davranışlarla karakterize nörogelişimsel bozukluklardan biridir. Otizm spektrum bozukluğu’nun yaygınlığı son yapılan çalışmalarda 1/68-1/50 arasında olduğu bulunmuş olup, her geçen yıl artmaktadır.

Otizmle ilişki olabileceği düşünülen bir çok faktör incelenmiş olup bu yazıda başlıcalarına değinilmiştir. Talidomid, Valproik asid, Misoprostol gibi bazı ilaçların otizm riskini artttığına dair çalışmalar bulunmaktadır. 

 

Ağır metallerle yapılan çalışmalarda, Civanın  otizm riskinin arttırdığı ancak Arsenik, Kadmiyum ve Kurşun için sonuçların tutarsız olduğu bulunmuştur. Pestisidleri inceleyen çalışmalarda organofosfatlarla otizm arasında ilişki olduğu gösterilmiştir. Bir çalışmada, çocuk ve ebeveyn yatak odası Polivinilklorid (PVC) döşeme olan evlerde otizm riskinin iki kat arttığı bulunmuştur. 

 

Gebelikte gelişen diyabetin otizm için risk faktörü olduğunu göstermiştir. Gebelikte meydana gelen kanamanın fetal distres ya da prematürite riskinde artışa yol açarak otizm ile ilişki olabileceği belirtilmiştir. D vitamini eksikliği son zamanlarda otizm için olası bir çevresel risk faktörü olduğu ileri sürülmüş, D vitamin düzeyi düşük toplumlarla otizm sıklığı arasında korelasyon olduğu gözlenmiştir. Genel popülasyonda güneşe maruziyeti az olan bölgelerde otizm prevalansının arttığı belirtilmiştir. Balık yağı ile otizm arasındaki ilişki araştıran çalışmalar kısıtlıdır. Doymamış yağ asidlerinin fetal beyin gelişimini desteklediği ve özellikle, omega 6 alımının otizm riskini azalttığı gösterilmiştir.

Çalışmalar gebelikte geçirilen enfeksiyonların otizm ile ilişkili olabileceğini göstermiştir. Kızamıkçık gibi enfeksiyonlara maruz kalanlarda otizm gelişme riski artmaktadır.  Özellikle, ilk üç ayda maruziyet otizm riskini daha da arttırmaktadır. Yine, Kızamık, Kabakulak, Su Çiçeği, CMV, HSV ile otizm arasında ilişkiyi gösteren çalışmalar olmakla birlikte, ilişkinin bulunamadığı çalışmalar da vardır.  Gebelikte gelişen ateş ile ilgili yazındaki veriler az ve sonuçlar tutarsızdır.

 

Gebelikte sigara kullanımı ile otizm arasında pozitif bir ilişki olduğu gösterilmiş, yapılan başka bir çalışmada, hamilelik sırasında sigara kullanımının otizm riskini iki kat arttırdığı bulunmuştur. Otizm için belirlenmiş çoğu risk faktöründen testosteronun önemi bilinmektedir. Stres kadınlarda testosteron da dahil olmak üzere, adrenal androjenlerin salgılamasına neden olarak otizm riskini arttırabilmektedir. Yine ortalama alkol tüketimi ile otizm arasında ilişki büyük seri çalışmalarında saptanmamıştır.

 

Yardımcı üreme tekniklerinin de otizm ile potansiyel ilişkili olduğu öne sürülmüştür. Yardımlı üreme teknikleri ve otizm arasındaki olası bağlantıları araştıran daha önceki araştırmalar tutarsız sonuçlar göstermiştir.

 

Çalışmalarda otizm ile ilişkisi olduğu gösterilen bir diğer çevresel faktörün ileri ebeveyn yaşı olduğu gösterilmiştir. Gebelikteki anne depresyonu öyküsü, çocuklardaki otizm riski ile ilişkili bulunmuş ancak baba depresyon ile ilişkili bulunmamıştır. Ancak, annenin doğum sonrası depresyonunun otizm ilişkisi açısından yok sayılmaması gerektiği önerilmektedir.

 

Mevsimlerin otizmle ilişkisi araştırılmış, kış aylarında gebe olanlar arasında otizm riskinin arttığı gösterilmiştir. Kış aylarındaki gebeliğin yaza kıyasla otizm riskinde %6 artış olduğu gösterilmiş. Kış ayının otizmle olan ilişkisi D vitamini düzeyindeki düşüklükle ilişkili olabileceği söylenmiştir.

 

Bir çok çalışmada prenatal dönemde hava kirliliği maruziyeti ile otizm riskinde önemli artış gösterilmiş. Özellikle de ağır metaller ve partiküllü madde içeren havanın bu risk artışında önemli olduğu bildirilmiştir. Yüksek seviyede hava kirliliğine maruz kalan çocuklarda, en düşük seviyede hava kirliliğine maruz kalan çocuklara göre otizm riski 3 kat fazla bulunmuştur

 

 

Please reload

Son yazılar

Please reload

Yeni yazılarımızdan haberdar olmak için mail adresinizi giriniz

Etiketlere göre arama

  • Black Facebook Icon
  • Black Twitter Icon
  • Black YouTube Icon
  • Siyah Instagram Simge

© 2019