EVLAT EDİNME VE ÇOCUK

June 1, 2016

 

Evlat edinme biyolojik ailesi yanında büyümesi olanaksız olan bir çocukla durumu evlat edinmeye uygun bir birey arasında kalıcı ve yasal bağlar sağlanması olarak tanımlanmaktadır. Evlat edinme bir ailesi olmayan çocuklara tam bir aile üyeliği ve ayrıcalıkları sağlayan yasal bir mekanizmadır. Amerika Birleşik Devletleri'nde, yaklaşık yılda 136,000 çocuk evlat edinilmiştir. Evlat edinilen çocuklar 18 yaşından küçük tüm çocukların yaklaşık %2'sini temsil etmektedir. Bu çocukların henüz %4-5'i ayaktan ruh sağlığı hizmeti almaktadır. Türkiye'de ülke içi evlat edinmelerde evlât edinmelerde aracılık faaliyetleri “Aracı Kurum” yetkisi ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. 

 

Evlat denilin çocuklar erken yaşlarda reddedilme, keder, suçluluk,/utanma, kimlik ve kişisel duygular gibi karmaşık duygusal sorunlarını deneyimlemekle yüz yüze gelirler. Evlat edinilen çocuklar neşe içinde büyüyebilir ama onlar farklı büyürler. Evlat edinilmiş çocuklar ve aileleri, evlat edinmenin benzersiz psikolojik etkileri ile karşı karşıyadır. Bu çocuklar temel bazı sorunlarla karşı karşıyadır: kayıp, yas, reddedilme.

 

Çocuklar kayıp ile ilgili "Neden ben evlatlığım?" "Neden benim anne babam herkesin anne babası gibi değil?" "Beni doğuran anne beni arıyor mu acaba?" gibi sorular sorabilmektedir. Kayıp evlat edinmenin birincil konusudur. Evlat edinilen çocuklar arkadaşlarından kendisini doğuran ailelerde büyütülmemeleri ile ayrılırlar. Bu çocukları önemli kayıplar yaşarlar ve bu kayıplar sağlıklı adaptif gelişimleri için önemlidir. Bir ölüm halinde, toplum yas tuması, cenaze törenleri ve insanların toplanması kişiyi destekler. Evlat edinme sürecinde kayıplar sıklıkla tanınmaz, ne kayıplar için yas ritüelleri ne de törenleri kurulur. Onlar sabah ya da akşam mı doğduklarını bilmezler ya da ileride ne kadar uzun boylu olacaklarını tahmin edemezler çünkü ailesinin boyu hakkında bilgisi yoktur.Her evlat edinilen çocuğun kalbinde yas vardır. Evlat edinilen çocuklar önemli kayıplar yaşarlar ve bu keder sağlıklı uyumsal gelişim için önemlidir. Keder, evlat edinme deneyimi için doğal ve gerekli bir tepkidir. Evlat edinilen çocuklarda yas daha az belirgin ve olası kabul edilmektedir, bu çocuklarda yaşanan yas reddedilmiş olabilir. Çocuklar reddedilmişlik duygularını yansıtan sorular  "Neden beni terk ettin?" "Neden kimse beni kimse korumadı? "Onlar beni sevmiyor mu?" "Kimse beni istemedi mi?" "İnsanlar değerli eşyalarını verirler mi?" "Ben çok değerli olmamışım." Çocuğun kayıp duyguları reddedilmişliği arttırmaktadır. Çocuk olgunlaştıkça, ebeveynleri ya da aileden biri ona neden bakmadığını merak etmeye başlar. Evlat edinilen çocuklar, kendisini doğuran ebeveynlerin kararında kendisinin sorumlu olduğunu düşünebilir. Onlar kötü, kusurlu, sevilmeyen ve değersiz olduklarını hissedebilirler. Kaybı ve reddedilmeyi hak ediyor duygusu suçlu ve mahçup hissetmelerine neden olabilir.

 

Evlat edinilen çocuklar en az iki aile sitemi ile bağlantı içindedir. Başarılı evlat edinme çocuğun yeni bir aileye bağlanması gerektirir. Bağlanma genel olarak yaşamın 7-9 aylarında bebeklerin güvenlik ve rahatlama için ona bakım verenlerle aralarında geliştirdikleri duygusal bağdır. Yaşamın başlangıcındaki güvenli bağlanmanın önemi sonraki pek çok yıl içinde de kendini gösterir

 

Yapılan çalışmalar, 12 aylıkken anneleriyle güvenli bağlnma geliştirmiş olan çocukların çevreyi korkusuzca keşfedebildiklerini, diğer çocuklarla daha iyi geçindiklerini, yeni oyuncaklarla daha fzla ilgilendiklerinin, yeni görevler için daha istekli olduklarınıve bir işle daha uzun süre uğraştıklarını göstermektedir. Böyle bir çocuk gereksinim duyduğunda annesinin ya da kendisine bakım veren kişininorada olacağını, ona yakın olabileceğinibilir ve o kişi çocuk çin güvenli bir üs olarak işlev görür. 

 

6-12. aylar arasında evlat edinilmiş bebekler bakıcı ya da annelerinden ayrıldığında duygusal ve davranışsal sorunlar ortaya çıkabilmektedir. Bebekte ağlama, içe çekilme, oyun ve yemeğe ilgisizlik, sık hastalanma ve kilo kaybı gözlenmektedir. Bakımevlerindeki olası düşük uyaran kalitesi ve bakımverenlerin hoşnutsuz ifadeleri çocukların gelişim süreçlerini etkilemektedir. Tüm olası sorunlara rağmen evlat edinilen çocukların çoğunluğunun yeni ev düzenine ve işleyişine normal uyum sağladıkları gözlenmiştir.

 

Erken çocukluk ve okul öncesi dönemde, evlat edinilen çocuk doğumu ve dünyaya gelişi ile igili sorular sormaya başlamaktadır. Çoğu çocuk evlat edinmesinin anlamını kavrayamaz ve evlat edinmenin doğumla aynı anlama geldiğini düşünür. Çoğu zaman bu yeni bilgiyi ev dışındaki ortamlarda söyleme "beni annem doğurmamış" gibi,  ya da çocuklara bu soruları sorma gibi davranışlar sergileyebilmektedirler.

 

Evlat edinilen çocuklar okul döneminde evlat edinmenin anlamını öğrenmeye, terk edilme nedenlerini anlamaya, damgalanma ve akranlarının tepkileriyle baş etmeye çalışmaktadırlar. Evlat edinmekten mutlu görünen çocuk durumu daha iyi algıladıkça bu konuları konuşmak istemeyecek ve konu açıldıkça değiştirmeye çalışacaktır. İlkokul çağında görülen davranış değişiklikleri öfke, saldırganlık, muhalif davranış, suskunluk, depresyon ve benlik saygısı sorunlarıdır. Çocuklar öfke, kızgınlık ve üzüntü duygularını  mevcut ailesine yansıtılıyor olabilir, özellikle de evlat edinen anneye. Bu süreçte ebeveynlerde olumsuz duygular deneyimlemekte, çocuğunun kaybetme duygusu yaşamakta, evlat edindiklerini daha ileri de mi söylemeleri gerektiği ile ilgili suçluluk hissetmektedirler.

 

Çocuklar bebekken evlat edinilmiş olsalar bile yas tutmaktadırlar. Bu dönemde aileyle ve geçmişle ilgili düşünceler, imajlar ve fanteziler gelişmektedir. Çocuk bilinen bir ailenin değil, bu içsel durumların yasını tutmaktadırlar. Yasın dışa vurumu kimi çocukta hafif, kiminde şiddetli olmaktadır. Evlat edinilmiş çocuklardaki fantezilerin bir diğer boyutu çocuğun "biyolojik" ebeveynlerinin daha iyi olduğudur.

 

Evlat edinmenin anlamı ergenliğe kadar tam olarak anlaşılamamaktadır. Birey bilişsel açıdan anlayabilidği zaman ilk defa bırakıldığı/terkedildiğini  kabul edecektir. Evlat edinilmiş çocuklar ailelerini ergenlik döneminde aramaya başlamakta, biyolojik aileleri hakkında daha fazla bilgi edinme ya da onlarla temas kurma eğilimde olmaktadır. Ergenlerin algısı bir aile kaybetme ve bir aile kazanma şeklinde hareket eder. Ergenlik döneminde yas.; öfke ve meydan okuma şeklinde ifade edilebilir. Çok az bilgi edinilse de çocuğun doğduğu yerlerin ziyaret edilmesi, ergenin gerçek ile yüzleşmesi bilinenlerin aksine gence daha fazla yarar sağlayacağı yönündedir. Evlat edinme ile ilişkili sorunların varlığı kaçınılmaz bir şekilde psikopatoloji gelişecek anlamı taşımamaktadır.

 

 

 

Referanslar

1. Nydam, Ronald J. Adoptees come of age: Living within two families. Westminster John Knox Press, 1999.

2. Howe, David. Patterns of adoption: Nature, nurture and psychosocial development. Wiley-Blackwell, 1997.

3. Smalley, Betsy Keefer, and Jayne E. Schooler. Telling the Truth to Your Adopted or Foster Child: Making Sense of the Past: Making Sense of the Past. ABC-CLIO, 2015.

4. Melina, L.R. (2001). Freeing your child to feel. Adoptive Families., 34(1) ,15-16.

Please reload

Son yazılar

Please reload

Yeni yazılarımızdan haberdar olmak için mail adresinizi giriniz

Etiketlere göre arama

  • Black Facebook Icon
  • Black Twitter Icon
  • Black YouTube Icon
  • Siyah Instagram Simge

© 2019