ÇOCUKLUK ÇAĞINDA ŞİZOFRENİ

May 17, 2017

Bilişsel, duygulanım ve sosyal işlevsellik alanlarında önemli derecede bozulma ile seyreden, toplumun % 1’ini etkileyen, kronik ve ciddi derecede yeti yitimine yol açan nörogelişimsel bir hastalıktır. Dünya’da özürlülüğün ilk on nedeni arasındadır. 17 yaşından önce başlayan şizofreni,  Erken başlangıçlı şizofreni (EBŞ); başlangıç 13 yaşından önce ise: Çok erken başlangıçlı şizofreni (ÇEBŞ) olarak adlandırılır. Erken başlangıçlı şizofreni  görülme sıklığı 10.000 de 1 dir. Ergenlik süresince görülme sıklığı artmaya başlar. Erkeklerde daha sık görülmektedir. Tek yumurta ikizi şizofreni olan diğer kardeşin hastalığa yakalanma riski % 40 ila 50’dir. Anne veya babasında şizofreni olan bir çocuğun şizofreni olma riski yaklaşık riski % 10’dur.  Sebepleri arasında genetik, enfeksiyon, gelişimsel yetersizlik, biyokimyasal nedenler, çevresel faktörler, psikososyal faktörler bulunmaktadır.

 

Ergenlik veya erken erişkinlik başlangıçlı şizofreninin belirtileri genellikle 4 ayrı belirti içinde kümelenir. Pozitif belirtiler, Negatif belirtiler, Bilişsel alan, Duygudurum alanı.

 

Pozitif belirtiler; Varsanı, Sanrı, Dezorganize konuşma, Dezorganize ve Katatonik davranış.

Negatif Belirtiler; Duygulanımda sığlık ya da azalma, Sosyal içe çekilme, Enerji ve ilgi azalması, Günlük aktivitelerden uzaklaşma, Genel bir zevk alamama hali.

Bilişsel alan; Çalışan bellek, dikkat,  işlem hızı ve yürütücü fonksiyonlarda yeni zorluklar

Duygudurum alanı; Sıklıkla psikotik belirtilere ikincil duygu ve afekt regülasyon değişiklikleri

 

Klinik Belirtiler

Okul başarısında düşme

Sosyal geri çekilme

Arkadaş ilişkilerinde azalma

Günlük aktivitelere ilgi de azalma

Öz bakımda azalma

Yeme davranışlarında değişiklik

Hostilite, agresyon

 

Hem Erken Başlangıçlı Şizofreni  hem de yetişkinlik şizofrenisi DSM-V kullanılarak tanı konur. Daha yüksek premorbid gelişimsel ve sosyal anormallik hızları ile ilişkilidir; Düşünce ve algı bozuklukları (en sık varsanı) eşlik eder, daha ciddi bir fenotip olarak dikkate alınmaktadır sistematize sanrılar ve katatoni göreceli olarak daha azdır.

 

Çok Erken Başlangıçlı Şizofreni  daha fazla ailesel yüklülük ve kötü prognoz ile ilişkilidir. Bu bozukluğun klinik prezentasyonu, seyri, ve sonuçları Erken Başlangıçlı Şizofreni den farklıdır ancak kesin tanı için aynı kriterler kullanılır. Sanrılar daha az karmaşık, çocukluk temaları ve duygulanımın uygunsuz olduğu negatif belirtiler hakimdir. Premorbid zorluklar daha erken başlamış ve daha şiddetli görünmektedir. Bazı hastalarda yaşamın ilk birkaç ay içinde önemli olan gelişimsel bozukluklar mevcuttur. Hastalık heterojendir ve tanı konmadan yıllar önce başlayabilir. Bu çocukların çoğu yanlışlıkla Otizm yada Asperger tanısı almaktadır.

Hastalık öncesi dönemde %49 motor gecikme, % 46 konuşma gecikmesi, %86 sosyal becerilerde anormallik, öz bakımda azalma ve okul performansında bozulma bulunmaktadır.

 

DSM V Tanı Ölçütleri

A. Karakteristik belirtiler: Bir ay boyunca aşağıdakilerden iki yada daha fazlasının bulunması:

-sanrılar

-varsanılar

-dezorganize konuşma

-ileri derece dezorganize yada katatonik davranış

-negatif belirtiler

B. Toplumsal ve mesleki işlevselliğin bozukluğu; iş, kişiler arası ilişkiler yada kendine bakım gibi önemli işlevsellik alanlarından bir yada birden fazlası, hastalığın başlangıcından beri geçen sürenin önemli bir kısmında, hastalık başlamadan önce erişilen düzeyin belirgin olarak altında kalmıştır.

C. Belirtiler en az altı ay süreyle var olmalıdır.

D. Şizoafektif bozukluk ve duygu durum bozukluğunun dışlanması gerekir.

E. Madde kullanımı ve genel tıbbi durumlar dışlanmalıdır.

F. Otistik Bozukluk yada diğer tıbbi bir Yaygın Gelişimsel Bozukluk öyküsü varsa, ancak en az bir ay süre ile belirgin sanrı veya varsanı varsa şizofreni ek tanısıdır.

 

Tedavi

  • Güvenliği sağlamak

  • Zemin hazırlayan faktörleri tanımlamak

  • Farmakolojik ve psikososyal ölçütleri uygulamak

  •  

İlk Ataktan sonra;

  • Tanıyı netleştirmek

  • Psikoeğitim

  • Hasta ve ailesi ile uyumu gerçekleştirmek

  • İlaç tedavisi

 

Yaştan bağımsız olarak şizofreni tedavisinin temel noktası uzun dönem antipsikotik kullanımıdır. Şizofreni geri dönüşü olmayan, yıkımla giden, yaşam boyunca süren , kötü seyirli bir bozukluktur.  Sinsi ve yavaş başlangıç, hastalık öncesi kötü işlevsellik, negatif belirtilerin varlığı hastalığın seyri için kötüdür.

 

 

Please reload

Son yazılar

Please reload

Yeni yazılarımızdan haberdar olmak için mail adresinizi giriniz

Etiketlere göre arama

  • Black Facebook Icon
  • Black Twitter Icon
  • Black YouTube Icon
  • Siyah Instagram Simge

© 2019