BOŞANMANIN ÇOCUK ÜZERİNE ETKİLERİ

April 1, 2016

Boşanma, her etnik köken, ırk ve sosyoekonomik statüdeki insanı etkilemektedir. Yaklaşık olarak ilk evliliklerin %50'si boşanmayla sonuçlanmaktadır. Her yıl 1 milyon çocuk bu durumdan etkilenmektedir. CDC’nin (Centers for Disease Control and Prevention) 2009 da yayınlanmış boşanma oranı binde 3.4 yaklaşık olarak bir senede 1  milyon boşanmaya tekabül etmektedir. Boşanan ailelerin %26.6'sı kendi çocukluklarında ebeveynlerinin boşanma ya da ayrı yaşamasına maruz kalmıştır.

 

Boşanma etnik kökenlere göre de farklılık göstermektedir. Afrika Amerikalı kadınlar, beyazlara göre daha çok boşanmaktadır. Sosyoekonomik faktörler, fakirlik, düşük eğitim seviyesi de boşanmayı etkilemektedir.

 

Ebeveynleri boşanan her çocuk belirli uyum problemi yaşamak zorunda değildir.Tartışmalarını çocuklarının önünde yapmaktan kaçınan ebeveynlerin çocukları duygusal olarak daha sağlıklı olma eğilimindedir. Çocuklar sürekli olarak tartışmalara maruz kaldıklarında yüksek düzeyde stres yaşamakta, bu da kortizol seviyesinin artması gibi fizyolojik etkilere yol açmaktadır. Yüksek kortizol düzeyi de anksiyete, uyku problemi, kilo değişilikleri ve irritabiliteye neden olmaktadır. Bir ebeveynden sürekli negatif yorumlar duyan çocuk ebeveyne bağlanmada zorlanacak ve bir ebeveyne ya da her ikisine bağlılık konusunda baskı hissedecektir.

 

Araştırmalara göre aralarında çok fazla anlaşmazlık bulunan ebeveynler bu durumu çocuğa yansıtmazlar ise adaptasyon konusunda aralarında fazla anlaşmazlık bulunmayan ebeveynlerin adaptasyon sürecine benzer bir uyum gerçekleşecektir. Diğer taraftan aralarında çok fazla anlaşmazlık bulunan ebeveynlerin  çocukları özellikle davranışsal problemlerini, duygusal bozukluklarını daha çok dışa yansıtacak ve akademik performansları azalacaktır.

 

Ebeveynler çocukları en az etkiyecek şekilde davranmayı göz önünde bulundurmalıdır. Boşanmayla ilgili olarak çocuğun farkındalığı çocuğun yaşı ve bilişsel gelişimine bağlıdır. Her yaş grubunda çocuktaki uyum problemiyle ilgili sinyaller de farklıdır.

 

Süt Çocuğu 

Bebekler boşanma konseptini anlayamasalar  da bakımverenin  ve  çevresinin   değişikliğinin  farkına varırlar.   Güvenli bağlanma özellikle  ilerideki ilişkilerinin temelini oluşturacaktır.  Bebeklerde de stresin belirtileri irritabilite, huysuzluk ve kayıtsızlık şeklinde  olabilir.   Çok  aşırı  stres  ve  ihmal   gelişim basamaklarında gecikmeye sebep olabilir.

 

İlk Çocukluk Dönemi

Ebeveynlerindeki değişimin farkındadırlar, ayrılık endişesi, sinirlilikte artış, becerilerde gerileme gözlenebilir.  Uyku ve yeme paternleri  etkilenebilir.

 

Okul Öncesi Dönem

Bu dönemdeki çocuklar bir ebeveynin ayrı yaşamaya başladığını daha iyi anlayabilir.  Ama bunun kalıcı olduğunu anlayamayabilir ve boşanmayla ilgili sık sorular sorabilir.  Bu durumun stabilitesini anlamalarına da yardımcı olmaktadır.   Gelişimsel gerileme pek yaygın değildir. Tekrar bir araya gelmekle ilgili düşünceleri olabilir.  Ebeveyn çocuğa birebir ilgi gösterir, davranışsal beklentilerini sabit tutar, gelişimsel olarak uygun ve dürüst bir şekilde boşanma sürecilerinin etkilerini anlatırsa çocuğun uyum sürecini kolay atlatmasına yardımcı olacaktırlar.

 

Okul Dönemi

Okul çağındaki çocuk bilişsel olarak daha gelişmiştir ve boşanmanın sürekliliğini anlayabilir.   Kendini evliliğin çözümsüzlüğü konusunda suçlayabilir ve tekrar  bir araya gelmeleri konusundaki düşünceleri devam edecektir.   Duygu durumundaki değişiklikler, artmış öfke ve üzüntü farkedilebilir.   Yeni durumla ilgili davranışsal sınırları test edecektir. Her iki ebeveynle de ilişkisini sürdürmekten ve kendi duygularını açıkça ifade etmekten fayda görecektir.

 

Adolesan Dönemi

Adolesanlar boşanmayla ilgili daha karmaşık  durumları anlayabilir, bunu kabullenmekte zorlanabilir ve kendini suçlayabilir.   Zorlandığını gösteren durumlar dışavurma, çok fazla sorumluluk alma ve erişkin konularında endişelenme şeklinde olabilir. Araştırmalara göre bu adolesanlarda dışa vuran problemler   (ilaç,alkol kullanımı) ve içselleştiren problemler (depresyon, anksiyete, aile ve arkadaşlardan uzaklaşma) yaşıtlarına göre daha fazla olmaktadır.     Bu durum ilişki ve sevgi konusundaki görüşlerini etkileyebilir.    Ebeveynler sakin bir şekilde yaşıtlarının boşanmaya tepkileriyle ilgili konuşmalarla ve tutarlı beklentilerle uyum sürecine alışmalarında katkıda bulunabilirler.  Finansal ve hukuksal konularla ilgili   konuşmamalıdır. Duygusal ve davranışsal problemi olanlar grup ve bireysel terapilerden fayda görebilir.

 

 

 

Referanslar

1. US Department of Health and Human Services, Centers for Disease Control and Prevention. Births, marriages, divorces and deaths: provisional data for 2009. National Vital Statistics Report. 2010;58(25):1–6
2. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Adverse childhood experiences reported by adults: five states, 2009. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2010;59(49):1609–1613
3. Centers for Disease Control and Prevention. Cohabitation, marriage, divorce, and remarriage in the United States. Vital and Health Statistics. 2002;23(22):1–103
4. Nunes-Costa RA, Lamela DJ, Figueiredo BF. Psychosocial adjustment and physical health in children of divorce. J Pediatr (Rio J). 2009;85(5):385–396
5. Hetherington E, Kelly J. For Better or for Worse. New York, NY: W.W. Norton; 2002
6. Clarke-Stewart KA, Vandell DL, McCartney K, Owen MT, Booth C. Effects of parental separation and divorce on very young children. J Fam Psychol. 2000;14(2):304–326
7. Kalter N. Growing Up With Divorce. New York, NY: The Free Press; 1990
8. Leon K, Cole K. Family relations: helping children understand divorce. Human Environmental Sciences Extension, University of Missouri–Columbia. 2010. Available at: http://extension.missouri.edu/explorepdf/hesguide/humanrel/gh6600.pdf. Accessed August 24, 2011
9. Cohen GJ; American Academy of Pediatrics. Committee on Psychosocial Aspects of Child and Family Health. Helping children
and families deal with divorce and separation. Pediatrics. 2002;110 (5):1019–1023
10. Mensah K, FineM. Divorce and children. In: Gullotta T, Blau G, eds. Family Influences on Childhood Behavior and Development: Evidence-Based Prevention and Treatment Approaches. New York, NY: Routledge; 2008:143–160

 

Please reload

Son yazılar

Please reload

Yeni yazılarımızdan haberdar olmak için mail adresinizi giriniz

Etiketlere göre arama

  • Black Facebook Icon
  • Black Twitter Icon
  • Black YouTube Icon
  • Siyah Instagram Simge

© 2019