MONTESSORI EĞİTİMİNE PSİKOSOSYAL BAKIŞ

September 25, 2017

 

Pedagoji ve antropoloji alanında çalışmalar yapan ve aynı zamanda İtalya’nın ilk kadın doktoru Maria Montessori, azami derecede her çocuğa uygun bir pedagoji geliştirir. Bu pedagojinin ana çizgisi çocuğun yeteneği, ilgisi ve öğrenme hızı çerçevesinde şekillenir. Montessori eğitiminin çıkış noktası Roma’da çocuk bakım evlerindeki zekâ geriliği yaşayan çocuklardır. Dr. Montessori, bu çocuklar için özel bir pedagojik sistem geliştirir. Eğitim sonucu zekâ geriliği yaşayan çocuklar ülkedeki yeterlilik sınavlarında ortalama başarıyı yakalayabilirler. Bununla birlikte Dr. Montessori’de zekâ geriliği yaşamayan çocuklara karşı da farkındalık artar ve onların da daha iyi olması amacıyla yola çıkarak çocuk bireye uygun eğitim sistemi geliştirir.

 

Montessori eğitim sistemi, merkeze çocuğun özgürlüğünü ve bağımsızlığını alır. Ona göre her çocuğun fizikselden duygusala kadar birçok alanda kendini gerçekleştirebilmesi için özgürlüğe ihtiyacı vardır. Montessori’nin anlatımıyla, özgürlük çocuğun her istediğini yapmasından çok, yaptığı şeyleri severek ve isteyerek yapmasıdır. En iyi eğitim sisteminin çocuğun özgür olduğu ortamlarda gerçekleştiğini söyler. Çocuğun gelişimini engelleyen şeylerin ortadan kalkması, gelişimsel ihtiyaçlarının sağlanması ve ulaşılan bağımsızlık akabinde çocuğun potansiyelini açığa çıkmasını sağlar. Buna ise düzen ve öz disiplin yoluyla ulaşılabileceğini vurgular. Dr. Montessori eğitiminin amacı çocuğu zorlamadan yapabileceklerinin en üst seviyesine ulaşmasını sağlamaktır.

 

Montessori eğitimi, çocuğa karar verme yetisiyle birlikte, sorumluluk alma ve yardım isteme becerisi de sağlar. Bunun yanı sıra araştırma, deneme, hata yapma ve hatasını kendi düzeltme imkânı tanır. Sosyalleşmeyle birlikte daha çok bireyselleşmeye vurgu yapan Montesssori eğitimi çocuğu küçük yaşta kendini keşfetme yolculuğuna çıkarır ve onun kişiliğinin oluşmasına katkı sağlar. Bireysel zekâ ve yaratıcı problem çözme becerisini teşvik ettiği, araştırmalar sonucu gözlemlenmiştir.

 

Montessori eğitiminin bir amacı da, bireyde güçlü kişilik ve özdenetim oluşturmaktır. Bu konuda yapılmış birçok araştırma vardır. Bunlardan birkaçı şöyledir: Gleen ve Faryadi’nin araştırmaları sonucu, Montessori eğitim sistemi çocuklara öğrenme, sabır, anlama, düşünerek konuşma, karar alma, yeni fikirlere açık olma, özgüven ve sosyalleşme konularında hayat boyu olumlu anlamda katkı sunduğu gözlemlenmiştir. Lillard ve Else-Quest’in yaptığı araştırmada ise, öğretmenden çok çocukların yönlendirdiği aktivitelerden oluşan Montessori eğitim programının, çocukların sosyal, davranışsal ve akademik gelişimlerine katkı sağladığı ve ayrıca karar verme, düşünme ve harekete geçme fonksiyonlarında gelişmelere sebep olduğu ortaya çıkmıştır. Carey ise bireyin nasıl besleneceğinden çamaşırlarını nasıl yıkaması gerektiğine kadar, başkalarına bir konuda nasıl yardım edebileceği bilgisine sahip olmasının çocuğu bağımsızlığa ulaştırdığı, düzene karşı duyarlılığını geliştirdiği ve çevresiyle etkileşimini artırarak keşiflere de imkân tanıdığını söyler. Ayrıca Lillard, Montessori eğitiminin her bir çocuğun ilgisine, öğrenme stiline ve ihtiyaçlarına uygun olduğunu belirtir.

 

Amerika’da Latin kökenli ve siyah kökenli çocuklar arasında yapılan bir araştırma sonucu Montessori Eğitiminin faydalarının etnik bakımdan farklılık gösterdiği ama bunun bir sebebinin konuşma dili arasındaki farklılıklar olabileceğine değinilmiştir.

 

Bu araştırmalara ek olarak otizmli çocuklar da Montessori eğitiminden yararlanabilmektedir. Wall’un 2010’da yaptığı araştırma otizmli çocuklar ve Montessori eğitimi üzerinedir. Araştırma sonucu, bu eğitimin yararları otizmli çocuklarda da görülmüştür. Otizmli çocuklarda cilt hassasiyeti görülebildiği için kullanılan araç gereçler de ona göre ayarlanmaktadır.

 

Montessori eğitim sistemi bireyi göz önüne aldığından ona göre eğitim sunmakta ve onu serbest bırakmaktadır. İzlediği bu yol sayesinde neredeyse tüm çocuklar için faydalı hale gelmektedir. Yapılan araştırmalarda da görüldüğü gibi Montessori eğitiminin bireye birçok yönde faydası vardır ve kişiliğe önem vermesi bireyi hem fiziken hem de ruhen sağlıklı bir hale getirmektedir. Yazının sonu ise mimara aittir. Maria Montessori, kişiliğin önemini şu sözleriyle vurgular: ‘’Eğitimde metot değil, insan kişiliği göz önüne alınmalıdır.’’

 

 

 

 

Referanslar:

Carey, K. (2007). Freedom and Montessori. Montessori Life, 1, 4-7.

Erben, S. (2005). Montessori Materyallerinin Zihin Engelli ve İşitme Engelli Çocukların Alıcı Dil Gelişiminden Görsel Algı Düzeyine Etkisi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.

Faryadi, O. (2007). The Montessori Paradigm of Learning: So What? ED496081

Glenn, C. M. (2003). The Longitudinal Assessment Study (LAS): Eighteen Year Follow-Up. Final Report. ED478792

http://www.montessori.org.tr/montessori/montessori-pedagojisi/

Koçyiğit, S. & Kayılı, G. (2010).  Montessori Eğitimi Alan ve Almayan Anaokulu Öğrencilerinin Sosyal Becerilerinin Karşılaştırılması. p511-516.

Korkmaz, E. (2006). Montessori Metodu / Eğitimde Bir Alternatif. Ankara: Algı Yayıncılık

Lillard, A. (2008). Montessori Life: A Publication of the American Montessori Society, v20, n4, p20–25. EJ819577

 Lillard, N. Else-Quest. The Early Years. Evaluating Montessori Education. Science 313, 1893 (2006).doi:10.1126/science.1132362 pmid:17008512

Marks, L. (2016), Playing to Learn: an Overview of the Montessori Approach with Pre-school Children with Autism Spectrum Condition. Support for Learning, 31: 313–328. doi:10.1111/1467-9604.12140

Montessori, M. (1966). The Discovery Of Child. Adyar, India: Kalakshetra Publications

Oktay, A. (1987). Okul Öncesi Eğitimde Çağdaş Bir Yaklaşım: Montessori Yöntemi. Ya-Pa 5. Okul Öncesi Eğitimi ve Yaygınlaştırılması Semineri. Ya-Pa Yayınları, s.62–69, Antalya.

Temel, F. Z. ve Toran, M. (2013). Montessori Eğitim Yöntemi, (Ed. Z. Fulya Temel), Erken Çocukluk Eğitiminde Yaklaşımlar ve Programlar içinde, Genişletilmiş 2. Baskı, Ankara: Vize Yayıncılık, s. 147-187

Wall, K. (2010). Autism and Early Years Practice. 2nd edn. London: Sage.

Wilbrandt, E. (2009). Maria Montessori Yöntemiyle Çocuk Eğitim Sanatı. İstanbul: Sistem Yayn.

Vilscek, E. (1966). Programs for the Pre-school Child. ED012684

Vuslat, O. ve Akyol, K. A. (2006). Çocuk Eğitiminde Montessori Yaklaşımı. Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 15, Sayı I, s: 243– 256

Please reload

Son yazılar

Please reload

Yeni yazılarımızdan haberdar olmak için mail adresinizi giriniz

Etiketlere göre arama

  • Black Facebook Icon
  • Black Twitter Icon
  • Black YouTube Icon
  • Siyah Instagram Simge

© 2019